Bilişim Sistemini Engelleme veya Bozma Suçu Nedir? Verileri Silmek veya Değiştirmek Suç mu?

Bir bilişim sisteminin işleyişini engellemek veya bozmak ya da sistemde bulunan verileri hukuka aykırı şekilde yok etmek veya değiştirmek Türk Ceza Kanunu kapsamında suç oluşturabilir. Bilişim sistemine yönelik müdahalenin niteliğine göre sistemin çalışmasının engellenmesi, mevcut verilerin bozulması, silinmesi, değiştirilmesi veya erişilemez hale getirilmesi farklı eylemler olarak değerlendirilir. Bu suçlar özellikle bilgisayarlar, sunucular, internet siteleri, kullanıcı hesapları ve diğer dijital sistemlere yönelik müdahalelerde gündeme gelebilir.

Bilişim sistemine izinsiz girmek ile sisteme zarar vermek aynı suç değildir. Bir kişinin yetkisi bulunmaksızın başkasına ait bir sisteme veya hesaba girmesi bilişim sistemine girme suçunu gündeme getirebilirken, sisteme girdikten sonra verilerin silinmesi, değiştirilmesi veya sistemin çalışmasının engellenmesi halinde ayrıca bilişim sistemini engelleme, bozma, verileri yok etme veya değiştirme suçları değerlendirilmelidir.

Örneğin bir sosyal medya hesabına izinsiz girildikten sonra hesaptaki fotoğrafların veya mesajların silinmesi, hesabın bilgilerinin değiştirilmesi ya da hesap sahibinin erişiminin engellenmesi yalnızca hesaba izinsiz giriş olarak değerlendirilmeyebilir. Benzer şekilde bir şirketin bilgisayar sistemindeki dosyaların silinmesi, internet sitesinin çalışmasının engellenmesi veya sistemdeki verilerin değiştirilmesi de eylemin niteliğine göre ceza sorumluluğu doğurabilir.

Suçun oluşması için bilişim sisteminin tamamen kullanılamaz hale gelmesi her durumda gerekli değildir. Sistemin işleyişinin engellenmesi veya bozulması ya da sistemdeki veriler üzerinde kanunda belirtilen hukuka aykırı müdahalelerin gerçekleştirilmesi yeterli olabilir. Müdahalenin süresi, meydana gelen zararın büyüklüğü ve sistemin daha sonra eski haline getirilebilmesi ise olayın değerlendirilmesinde önem taşıyabilir.

Bir kişinin kendisine ait olmayan dijital verileri silmesi veya değiştirmesi de ceza hukuku bakımından önemlidir. E-posta hesabındaki mesajların, şirket kayıtlarının, müşteri bilgilerinin, dijital belgelerin veya başka elektronik verilerin yetkisiz şekilde silinmesi ya da değiştirilmesi somut olayın özelliklerine göre TCK 244 kapsamında değerlendirilebilir. Özellikle işçi ile işveren veya şirket ortakları arasındaki uyuşmazlıklarda kişinin sisteme erişim yetkisinin kapsamı ayrıca incelenmelidir.

Bilişim sistemine yönelik müdahale sonucunda kişinin veya kurumun maddi zarara uğraması halinde zararın kapsamı da önem kazanabilir. Ayrıca bilişim sisteminin banka veya kredi kurumuna ya da kamu kurum veya kuruluşuna ait olması gibi kanunda belirtilen bazı durumlarda uygulanacak hükümler değişebilir. Eylem sonucunda kişinin kendisine veya başkasına haksız bir çıkar sağlaması halinde de olayın hukuki niteliği ayrıca değerlendirilmelidir.

Bilişim suçlarında dijital deliller önemli bir yer tutar. IP kayıtları, kullanıcı giriş kayıtları, cihaz bilgileri, sistem logları, e-posta kayıtları, yedeklemeler ve yapılan değişikliklerin zamanını gösteren teknik veriler eylemin kim tarafından ve ne şekilde gerçekleştirildiğinin belirlenmesinde kullanılabilir. Bununla birlikte yalnızca belirli bir IP adresinin veya cihazın tespit edilmesi, her durumda işlemi hangi kişinin gerçekleştirdiğini tek başına ortaya koymayabilir. Teknik deliller dosyadaki diğer bilgilerle birlikte değerlendirilmelidir.

Bilişim sistemini engelleme, bozma veya verileri yok etme ya da değiştirme suçlamasıyla karşılaşan kişi bakımından sisteme erişim yetkisinin bulunup bulunmadığı, gerçekleştirilen işlemlerin kapsamı, verilerin gerçekten değiştirilip değiştirilmediği veya silinip silinmediği ve meydana gelen sonuç arasında bağlantı bulunup bulunmadığı incelenmelidir. Özellikle şirket veya işyeri sistemlerinde daha önce verilmiş erişim yetkisinin kapsamı ile kişinin gerçekleştirdiği işlemin bu yetkinin sınırlarını aşıp aşmadığı önem taşıyabilir.